Een overgrote meerderheid van de Italiaanse immigranten naar Argentinië vertrok vanuit de haven van Genua. Tijdens de piekperiode van de massale migratie (tussen 1880-1920) vertrok bijna 80% van de Italianen die Argentinië binnenkwamen, vanuit de Italiaanse havenstad. De mediterrane haven was de belangrijkste hub. Terwijl Napels de belangrijkste haven was voor degenen die naar de Verenigde Staten gingen, fungeerde Genua als de belangrijkste toegangspoort voor degenen die naar Zuid-Amerika reisden.
- Vroege dominantie: In de beginfase van de periode van de “liberale republiek” (vanaf de jaren 1850) waren de Italiaanse immigranten overwegend afkomstig uit Genua of de omliggende regio Ligurië. [1, 4]
- Culturele voetafdruk: Deze sterke aanwezigheid vanuit Genua leidde tot de ontwikkeling van de beroemde wijk La Boca in Buenos Aires, die werd gesticht en gevormd door Genuese zeelieden en immigranten. De naam zelf zou geïnspireerd zijn op de wijk Boccadasse in Genua.
- Scheepvaartroutes: grote Italiaanse rederijen, zoals Navigazione Generale Italiana, exploiteerden regelmatige stoombootroutes van Genua naar Buenos Aires, waarbij de reis, afhankelijk van het tijdperk, ongeveer 14 tot 35 dagen duurde. [8]
Regionale oorsprong
Hoewel velen Genua verlieten, kwamen ze niet allemaal uit die stad. In de loop der tijd veranderde de demografie:
- Eind 19e eeuw: immigranten kwamen voornamelijk uit Noord-Italië (Piemonte, Ligurië, Veneto, Lombardije).
- 20e eeuw: De stroom verschoof naar Zuid-Italië (Calabrië, Sicilië, Campanië). Desondanks reisden veel zuiderlingen nog steeds naar het noorden om vanuit Genua te vertrekken vanwege de gevestigde maritieme netwerken en specifieke scheepvaartroutes.
Tegenwoordig is het Nationaal Museum van Italiaanse Emigratie (MEI) gevestigd in Genua, specifiek om deze geschiedenis te eren als het voornaamste vertrekpunt voor de miljoenen die in het zuiden ‘Amerika hebben opgebouwd’.
De Genuese invloed in La Boca is onlosmakelijk verbonden met de wijk, van de onmiskenbare kleurrijke architectuur tot de wereldwijde identiteit van de beroemde voetbalclub. Immigranten uit Genua (Ligurië), die zich er voornamelijk aan het einde van de 19e eeuw vestigden, transformeerden dit havengebied tot een “Klein Italië” dat hun erfgoed tot op de dag van vandaag bewaart.
1. Architectuur: De “conventillos”
De meest zichtbare erfenis zijn de conventillos—gemeenschappelijke huurkazernes gebouwd door immigranten met restmateriaal van de nabijgelegen scheepswerven.
- Levendige kleuren: Omdat ze geen geld hadden voor verf, gebruikten de Genuese zeelieden restjes scheepsverf. Omdat er zelden genoeg van één kleur was om een heel huis te schilderen, schilderden ze verschillende gedeeltes in de kleuren die ze voorhanden hadden, waardoor de lappendeken-esthetiek ontstond die we vandaag de dag zien in straten zoals Caminito.
- Bouwmaterialen: deze meergezinswoningen werden gebouwd van hout en golfplaten afkomstig van schepen, ontworpen om honderden nieuwkomers in kleine, gedeelde ruimtes te huisvesten.
2. Voetbal: Boca Juniors en “Los Xeneizes”
De wereldberoemde voetbalclub van de buurt, Boca Juniors, werd in 1905 opgericht door vijf jonge Italiaanse immigranten (voornamelijk van Genuese afkomst).
- De bijnaam: Fans en spelers worden met trots “Xeneizes” genoemd, een woord dat rechtstreeks is afgeleid van zenéixi , wat “Genuees” betekent in het Ligurische dialect.
- De kleuren: Volgens de legende werden de iconische blauw-gouden kleuren van het team gekozen nadat de oprichters besloten de kleuren over te nemen van het eerste schip dat de haven binnenvoer. Dat schip was Zweeds, waardoor de club haar permanente identiteit kreeg.
3. Eten: De geboorte van “Fainá” en “Fugazza”
De culinaire tradities van Genua vormen de basis van enkele van de meest geliefde troostmaaltijden van Argentinië.
- Fainá: Dit platbrood van kikkererwtenmeel (in Genua bekend als farinata) wordt traditioneel in Buenos Aires bovenop een pizzapunt geserveerd – een combinatie die bekendstaat als pizza a caballo .
- Fugazza: Afgeleid van de Genuese focaccia, is de Argentijnse versie doorgaans dik en bedekt met een berg zoete uien.
- Traditionele tavernes: In de buurt bevinden zich nog steeds talrijke cantina’s waar deze gerechten worden geserveerd, vergezeld van typische Italiaanse ritmes en gebaren.
4. Taal: Lunfardo
De vermenging van Italiaanse dialecten (vooral Genuees) en Spaans in deze overvolle conventillos gaf aanleiding tot Lunfardo, de straattaal van Buenos Aires. Veel woorden die Argentijnen tegenwoordig gebruiken – zoals pibe (jongen), laburar (werken) en fiaca (luiheid) – vinden hun oorsprong in deze immigrantenmengeling.
