Paaseiland is een van de meest solitaire eilanden ter wereld. Het continent van Zuid-Amerika ligt op meer dan 3000 kilometer afstand. Tahiti, het eerste grote bewoonde eiland, ligt ook ruim 3000 km verderop. Paaseiland, oorspronkelijk Rapa Nui genoemd, is vooral bekend van de mysterieuze ‘Moai’.  Het zijn reusachtige beelden die over heel Paaseiland verspreid staan.

Jacob Roggeveen ‘ontdekt’ Paaseiland

Het was de Nederlander Jacob Roggeveen die hier op paaszondag, 5 april 1722 aankwam. Omdat hij de eerste Europeaan was die voor anker ging bij dit eiland, wordt hij gezien als de ontdekker ervan. Het was pasen en dus besloot Roggeveen het eiland ook maar zo te noemen. Tot op de dag van vandaag is de naam Paaseiland, in het Spaans Isla de Pasqua, nog steeds van kracht. De oorspronkelijke bewoners hadden er eerder al de naam Rapa Nui (grote rots) aan gegeven. De lokale bevolking houdt deze naam nog steeds in ere.

Reusachtige beelden

Toen Jacob Roggeveen het eiland bezocht, viel het hem op dat dit was bezaaid met immens grote beelden. Ook zag hij twee bevolkingsgroepen: Polynesiërs en ‘blanken’ (de Langoren). Toch had hij het er al weer snel gezien. Roggeveen was namelijk op zoek naar Terra Australis en moest concluderen dat Paaseiland hier niet voor in aanmerking kwam. Eenmaal terug in Nederland, was vooral hoon zijn deel, omdat hij het ‘zuidland’ niet had gevonden. Toch was de reis niet helemaal voor niets, want door toedoen van Roggeveen, stond Paaseiland op de kaart.

Moai

Moai paaseiland
Moai op Paaseiland

De oorspronkelijke bewoners hadden het eiland al een paar eeuwen daarvoor ontdekt.  De meest gangbare theorie is dat zij vanuit  Polynesië de Stille Oceaan overstaken. Een lange tocht in primitieve boten. Hoe zijn de eerste bewoners ooit op dit kleine, eenzame eiland gestuit? Waarschijnlijk door goed te letten op de vogeltrek. Wanneer vogels ergens blijven rondcirkelen, duidt dit vaak op de aanwezigheid van land. Zo bereikten de kanovaarders uit Polynesië uiteindelijk Rapa Nui . Zij plaatsten op het hele eiland grote beelden, Moai genaamd.

Vooroudercultus

De Moai zijn onderdeel van een vooroudercultus. Deze verering van de voorouders hield slechts enkele eeuwen stand want aan deze cultus kwam in de 17e eeuw tamelijk abrupt een einde. Het is overigens nog altijd een raadsel hoe de bevolking deze grote beelden over het eiland wist te vervoeren. Waarschijnlijk werden hier boomstammen voor gebruikt. Dat zou verklaren waarom het eiland grotendeels is ontbost.

Paaseiland vandaag

Ondanks het feit dat de Moai cultus al enige eeuwen geleden werd afgezworen, is er gelukkig veel bewaard gebleven. Dat had heel anders kunnen lopen, want veel beelden zijn destijds omver geworpen of vernietigd. De huidige bewoners zijn echter maar wat trots op hun Moai. De platformen (ahu) waarop deze beelden staan, worden gezien als heilige grond. Die mag je niet betreden. Er wordt dan ook van toeristen verwacht dat zij respectvol omgaan met de Moai. Wanneer je eenmaal oog in oog staat met de immense beelden is dat een indrukwekkende ervaring.

Chili

Paaseiland is door Chili geannexeerd. De huidige bevolking stamt nog voor een deel af van de oorspronkelijke bewoners. Maar ook Chilenen van het vasteland zijn naar het eiland in de Stille Zuidzee gekomen. Andersom gaan veel jongeren studeren in Chili. Hoewel de moderniteit ook Paaseiland niet ongemoeid laat, doet de bevolking zijn best om de oorspronkelijke cultuur levend te houden. Dat komt vooral tot uiting tijdens Tapati. Een jaarlijks terugkerend festival, dat ruim een week duurt.

Tapati een feest ter ere van de oude tradities

Tijdens Tapati  gaan twee groepen een competitie met elkaar aan. Hierin komen veel facetten van de cultuur van Paaseiland tot uiting. Zo zijn er iedere avond voorstellingen met dans en zang. Ook modeshows met traditionele kleding vormen onderdeel van het spektakel. Overdag zijn er wedstrijden manden vlechten, vissen, kanovaren etc. De twee groepen worden vertegenwoordigd door een miss. De winnares mag zich een jaar lang koningin van Paaseiland noemen.
Tapati vindt meestal in de eerste week van februari plaats. Het is dan zomer op het zuidelijk halfrond. Voor de jongeren van Rapa Nui die op het vaste land in Chili studeren, is het een ideale gelegenheid om terug te keren naar hun ‘eenzame’ eiland. Want trots zijn ze om deel uit te maken van een unieke cultuur.

Rondreis naar Patagonië en Paaseiland

Hier vind je meer informatie over deze 30 daagse rondreis